X
تبلیغات
وبلاگ آموزشی علوم تجربی راهنمایی ثلاث - روش های نوین تدریس علوم تجربی

روش های نوین تدریس علوم تجربی

بخشی از دانش امروز بشر که حاصل مطالعه و جستجوی او در جهت شناخت جهان مادی و نظام ها و قوانین آن است علوم تجربی نامیده می شود. بشر برای کشف شناخت جهان مادی عمدتاً از ابزارهای حسی خود استفاده می کند به همین دلیل نقش تجربه در این حوزه بسیار اساسی و تکیه بر آن بسیارضروی است. دانش آموزی که به مدرسه وارد می شود از یک سو دارای نیروی خدادادی کنجکاوی است، نیرویی که هر لحظه او را به یافتن دانشی تازه و پاسخی برای پرسش های بی شمار می کشاند و از سوی دیگر این دانش آموز باید برای زندگی در دنیای فردا که دنیای علم و تکنولوژی است آماده شود برای آموزش علوم باید سعی شود که فرآیند یادگیری از حالت انفعالی یعنی یاد گیری به روش سنتی به حالت یاد گیری فعال درآید.

۱- یادگیری فعال:

به طور خلاصه یادگیری فعال آن است که دانش آموز در تولید مفهوم مشارکت دارد در مقابل، یادگیری انفعالی قرار دادن دانش آموز در مقابل مفاهیم آماده و از پیش طرح شده ای است که انتظار می رود که آن ها را حفظ کند در یادگیری فعال موضوع مهم آموختن مطالب همراه بادرک و فهم آن هاست این نوع آموختن تنها از راه درگیر شدن مستقیم با مسئله و کسب تجربه های دست اول حاصل می شود اما در یاگیری انفعالی تاکید بر خواندن مطالب و حفظ کردن آن هاست.

۲- کار و بحث گروهی درکلاس:                                                    

برای مشارکت دانش آموز در فرآیند تدریس و ارزش یابی و ایجاد روحیه هم فکری و هم یاری و ایجاد رقابت سالم می توان کلاس درس را به گروههای 3 یا 4 نفره تقسیم کرد به طوری در هر گروه دانش آموزان با درجات مختلف (خوب ، ضعیف ،متوسط ) وجود داشته باشند.

در کار گروهی، تقسیم کار باعث ایجاد انگیزه و پویایی کار می شود وتوانایی دانش آموزرا برای یادگیری عمیق تر و ماندگارتر می کند.

در کار گروهی یکی از مشکلات اصلی شکل آرایش صندلی ها و نیمکت های کلاس است تغییر آرایش کلاس یا تشکیل کلاس در آزمایشگاه با محیط های باز دیگر فرصت های مناسب و جذاب را برای یادگیری فراهم می کند.

در کلاس علوم دانش آموزان هر گروه با نظارت و راهنمایی سرگروه فعالیت های داخل یا خارج کلاس را بر عهده می گیرند (انجام آزمایش - ساخت وسیله) هدف اصلی در هر گروه انجام دادن آزمایش و فعالیت به صورت گروهی است نه به صورت انفرادی در گروه.

نکته:

۱- البته باید توجه داشت به دانش آموزان بعضی فعالیت ها را در منزل داده و نتیجه آن را در دفترعلوم نوشته و به کلاس ارائه دهند

۲- معلم می تواند با تهیه ی فهرست مانند نمونه زیر دانش آموزان را هنگام انجام دادن آزمایش، زیر نظر داشته باشد و گروه ها را به دقت مشاهده کرده و ارزشیابی کند.    

                         

شماره گروه

اسامی گروه

درک صحیح از آزمایش

انجام دادن صحیح آزمایش

نتیجه گیری صحیح از آزمایش

رعایت نظم گروهی

یادداشت معلم

1

احمد-محمد-علی-کیوان

   ++

   +

    +

   +

عالی و همکای خوبی دارند.

2

 

 

 

 

 

 

پوشه کار:

هر دانش آموز می تواند در کلاس برای انجام فعالیت های بیرون از کلاس (اطلاعات جمع آوری کنید، بحث کنید ،تحقیق کنید و... ) پوشه ای در نظر بگیرد، سپس با اطلاعاتی که می تواند به دست آورد (از طریق دیدن فیلم ،مطالعه ، تجربه ی عملی، تحقیق و پرسش از دیگران)مطالب را جمع بندی کرده و با فهرست بندی در پوشه ی کار در موقع لازم در اختیار گروه قرار دهد دانش آموزان هر گروه در پایان کلاس می توانند با مشورت اطلاعات خود را به بحث وگفتگو گذاشته سپس با نظر معلم گزارش فعالیت خود را به کلاس ارائه دهند ونتیجه گیری کلی داشته باشند.

۳- پرسش وپاسخ:

یکی از روش هایی که به کارگیری آن در کلاس درس دانش آموزان را به سمت یادگیری فعال سوق می دهد روش پرسش وپاسخ است.

در یک کلاس فعال و خوب علوم هم دانش آموزان و هم معلم سوال کننده و پاسخ دهنده هستند اما نکته ی اساسی چگونه پرسیدن و چگونه پاسخ دادن است. بهترین نوع پرسش ها ، پرسش های فعالیت طلب هستند یعنی پرسش هایی که دانش آموز را به انجام دادن فعالیتی برای پاسخگویی و در نتیجه یادگیری فعال وا می دارند. معلم هنرمند معلمی ست که پرسش های دانش آموزان را به یک سلسله فعالیت های یادگیری تبدیل کند تا دانش آموزان با انجام دادن این فعالیت ها به پاسخ خود برسند.

معلم می تواند برای یافتن بعضی پاسخ ها از افراد متخصص و مطلع دعوت کند تا دانش آموزان مستقیما به جواب های خود برسند یا این که کتاب ها ،مجله ها و منابع دیگری را به دانش آموزان معرفی کند،گاهی هم می توان پرسش دانش آموز را به سمت یک فعالیت مناسب هدایت کرد.


ارزشیابی:

ارزشیابی از پیشرفت تحصیلی دانش آموزان را متخصصان این امر، فرآیند جمع آوری اطلاعات از آموخته های آنان و قضاوت درمورد حدود آن آموخته ها تعیین می کنند به عبارت دیگر معلم درفرآیند ارزشیابی ،اطلاعاتی جمع آوری می کند تا با تفسیر آنها معین کند که دانش آموز چه دانشی فرا گرفته و چه توانایی هایی کسب کرده است.

از آن جا که آموخته ها در سه حیطه دانشی ،مهارت و نگرشی است "لزوما" معلم در ارزشیابی باید آن چه را دانش آموز در این سه حیطه فرا گرفته است را ارزشیابی کند.

موضوع ارزشیابی

 

نوع ارزشیابی

ارزشیابی از فعالیت های دانش آموزان در مدرسه (مهارتها، دانستنی ها، نگرش ها)

ارزشیابی از فعالیت های دانش آموزان در خارج از مدرسه

 

ارزشیابی مستمر (تشخیصی)          

ارزشیابی کتبی

ارزشیابی عملکردی (فعالیت هایی که انجام آن ها نیاز به استفاده از ابزار و انجام فعالیت های عملی دارد.)

 

ارزشیابی پایانی         

فعالیت های پیشنهادی

1-تهیه کارت امتیاز:

برای دادن امتیازات ویژه به دانش آموز می توان کارت های امتیاز را تهیه کرد. و معلم با نظر خود آن را درجه بندی کند، در شرایطی که معلم کار جدیدی از دانش آموز می بیند مثل ساخت وسایل ،تهیه ی فیلم عکس وگزارش در ارتباط با موضوع درس و پیشرفت تحصیلی و... ،میتواند امتیاز ویژه ای به دانش آموز بدهد. پس از پر شدن امتیازات این کارت می تواند بانظر مدیر و مشارکت شورای مدرسه به دانش آموزی که کارت امتیاز آنها تکمیل شده باشد هدیه ای تعلق بگیرد.

2- ساخت وسایل و ابزار آزمایشگاهی در کلاس:

باید دانش آموزان را تشویق کرد که در رابطه با دروسی که لازم است وسایل ساده آموزشی بسازند اگر ساخت وسایل هزینه بر و وقت گیر است به طور گروهی این کار انجام شود و در مدرسه یا خارج از مدرسه به طراحی یا ساخت وسیله  کمک آموزشی بپردازند می توان در کلاس قفسه ای برای نگه داشتن وسایل کمک آموزشی دانش آموز تهیه  کرد و در موقع لزوم از آن استفاده کرد یا در آزمایشگاه نمایشگاهی از این وسایل ترتیب داد این کار باعث تشویق وایجاد روحیه خلاقیت اعتماد به نفس و پشتکار در آنها می شود و به دانش آموزان نشان می دهیم که به سعی و تلاش آن ها توجه داشته و برای کار آنها ارزش قائل هستیم.

3- تدریس در محیط باز و بازدیدهای علمی

برای افزایش و ارتقای کیفیت آموزشی می توان کلاس درس را به فضای باز انتقال دهیم مثلا هنگامی که معلم درس گیاهان دانه دار را تدریس می کند اگر در باغچه ی مدرسه یا فضای اطراف مدرسه نمونه ای از این گیاهان وجود دارد با بردن دانش آموزان به آن جا و نشان دادن این گیاهان علاوه برایجاد روحیه ی شادی و نشاط می توان باعث فعال شدن کلاس و تعمق یادگیری شد.

بازدید از مراکز علمی و مشارکت متخصصان آنجا در امر تدریس مانند مرکز انتقال خون، موزه ی علوم طبیعی و... نیز از مواردی است که به بهبود کیفیت آموزش کمک می کند.

منابع :

کتاب های روش تدریس علوم راهنمایی

مجلات پیوند و رشد راهنمایی

+ نوشته شده در  یکشنبه 30 آبان1389ساعت 18:30  توسط گروه های آموزشی ثلاث |