آینه ها
کهنترین نشانههای آینه مربوط به ۶۰۰۰ سال پیش از میلاد است که در آناتولی (در ترکیه) یافت شدهاست. پس از آن در ۴۰۰۰ سال پیش از میلاد میتوان تمدنهای میانرودان را نام برد. در مصر باستان کهنترین نشانه از آینه به حدود ۳۰۰۰ سال پیش از میلاد باز میگردد. نمونهای دیگر از وجود آینه به حدود ۳۰۰۰ سال پیش در ایران میرسد که یعنی در زمان هخامنشیان که آنها با صیقل دادن سنگ ها و فلزات، آنها را به آینههایی شفاف تبدیل میکردند که آثار آن در تالار آینه ی تخت جمشید باقی مانده است. آینههای صیقلشده در آمریکای جنوبی و مرکزی به ۲۰۰۰ سال پیش از میلاد باز میگردد. در چین آینههای برنجی به ۲۰۰۰ سال پیش از میلاد باز میگردد. آینههای روکش شده از فلز در صیدای لبنان در سده ی یکم پس از میلاد یافت شدهاست. آینههای شیشهای با روکشی از ورقه ی طلا در نوشتههای پلینی مهتر در کتاب « تاریخ طبیعی (پلینی) » در سال ۷۷ پس از میلاد نوشته شدهاست.
آينه
قطعات شيشه اي كه پشت آنها نقره اندود يا جيوه اندود شده است و مي توانند نور را بازتاب دهند بازتاب از سطح آينه منظم است.
تصوير حقيقي:
زماني تشكيل مي شود كه پرتوهاي تابش شده از يك نقطه شي پس از برخورد به آينه يا عدسي در نقطه اي ديگر به هم برسند. تصوير حقيقي بر روي پرده تشكيل مي شود.
تصوير مجازي:
تصويري كه پرتوهاي مجازي در پشت آينه به وجود مي آورند را مي گويند.تصوير مجازي بر روي پرده تشكيل نمي شود.
آینههای تخت:
آینههایی هستند که در منازل وجود دارد که در اکثر سیستمهای نوری ساده کاربرد فراوان دارند. در کارهای عادی و مصارف عمومی از این آینه استفاده میشود. به لحاظ هزینه پایین و تولید راحت و انبوه سازی و سادگی مکانیزم توسعه فراوانی دارد.
در منازل ، باشگاه ها و مغازهها و دکوراسیون در آینه کاری و معماری و در بتینه کاری و تزئینات ساختمان کاربرد فراوان دارند. از قدیم الایام به صورت های طبیعی یافت میشدند.
ويژگي هاي تصوير در آينه تخت
1- تصوير مجازي است.
2- تصوير مستقيم است.
3- تصوير وارونه جانبي دارد.
4- طول تصوير با طول جسم برابر است.
5- فاصله تصوير تا آينه با فاصله ي جسم تا آينه برابر است.
كاربرد آينه ي تخت
1- استفاده در خانه
2- براي ارسال علايم مخابراتي به فاصله دور
3- استفاده براي اندازه گيري سرعت نور و وسايل نور بازتابي (تلسكوپ بازتابي)
4- استفاده در پريسكوپ
پريسكوپ
اين دستگاه از لوله اي تشكيل شده كه در دو طرف آن دو آينه ي تخت موازي نصب شده كه هر يك از اين آينه ها با محور آينه زوايه 45 درجه مي سازد. هر تصويري كه در يكي از اين آينه ها ديده مي شود در ديگري نيز مشاهده مي شود.
نکته۱: پریسکوپ ها وارونه ی جانبی ندارند ، چون از دو آینه تشکیل شده اند.
آزمایش کنید:
وسيله هاي آزمايش: شيشه - کبريت - نگهدارنده ی شیشه - شمع ٢ عدد.
١- يک شيشه را مطابق شکل روي ميز نصب کنيد.
٢- دو شمع مشابه را در طرفين شيشه روي ميز نصب کنيد و پس از آنکه يکي از شمع ها را روشن کرديد، از طرف شمع روشن به شيشه نگاه کنيد.
۳- شمع خاموش و تصوير شمع روشن را در شيشه خواهيد ديد.
|
|
|
|
۴- در همين حال شمع روشن را جابه جا کنيد، با اين کار، تصوير آن نيز جابه جا خواهد شد. اين کار را آنقدر ادامه دهيد که تصوير شمع روشن بر شمع خاموش منطبق شود. در اين صورت در شيشه فقط يک شمع و آن هم روشن ديده مي شود.
٥- فاصله ي شمع روشن و شمع خاموش را تا شيشه اندازه بگيريد.آيا فاصله هاي آنها يکسان است؟
6- اگر شمع روشن را قدري به شيشه نزديك يا از آن دور كنيم، بايد شمع خاموش را نيز به همان اندازه جابه جا كنيم تا بر تصوير شمع روشن منطبق شود.
نتیجه آزمایش: در آينه تخت فاصله جسم تا آينه برابر فاصله تصوير آن تا آينه است.
آينه هاي كروي:
الف) آينه مقعر(كاو): اگر سطح داخلي آينه، بازتاب كننده باشد، به آن آينه ی مقعر (کاو) مي گويند.
کانون آینه مقعر : اگر يك دسته پرتو نور موازي به آينه كاو بتابد پرتوهاي بازتابيده در يك نقطه به نام كانون آینه به هم مي رسند. كانون آينه کاو حقیقی است. كانون با حرف F نمايش داده مي شود.
فاصله كانوني آینه: به فاصله كانون تا آينه، فاصله كانوني آینه مي گويند و با حرف f نمايش مي دهند.
ويژگي هاي تصوير در آينه ی مقعر
۱- تصویر بزرگتر از جسم است
۲- مي توانند از يك جسم هم تصوير مجازي و هم تصوير حقيقي ايجاد كنند.
نكته۲: تشكيل تصوير حقيقي يا مجازي، بستگي به فاصله جسم از آينه هاي مقعر دارد. هر چه جسم به آينه نزديك تر باشد، تصوير در فاصله اي دورتر ايجاد مي شود و هرچه جسم را از آينه دور كنيم تصوير به آينه نزديك تر مي شود.
کاربردها
از کاربردهای آینه ی کاو میتوان گزینههای زیر را نام برد:
- دندانپزشکی
- آبگرمکن خورشیدی
- کوره ی آفتابی
- آینه ی اصلاح خانمها
ب)آینه ی محدب ( کوژ )
آينه ي كوژ: اگر سطح خارجي آينه ، بازتاب كننده باشد، آن را آينه ي محدب (كوژ) مي گويند.
ويژگي هاي تصوير در آينه ی محدب (کوژ):
۱- تصویر کوچکتر از جسم است
۲- تصوير مجازي است.
۳- تصویر مستقیم است.
کاربرد:
به دليل كوچكتر بودن تصوير در آينه محدب ميدان ديد آن( يعني فضايي كه يک نفر در آينه، پشت سر خود را مي بيند) بزرگتر از ساير آينه هاست، لذا از آينه محدب در وسايل نقليه، در پيچ تند جاده ها، فروشگاههاي بزرگ و در بالاي پلكان اتوبوس هاي دو طبقه استفاده مي شود.
معایب:
یکی از عیب های این نوع آینه ها این است که چون تصویر را کوچکتر می کند به نظر می رسد جسم در فاصله ی دورتری است.
توجه: قوانين بازتابش نور در آينه هاي كروي نيز صادق است.(زاويه تابش با زاويه باز تابش برابراست و با خط عمود در يك صفحه هستند.)